Дзейнасць шляхецкага самакіравання на беларускіх землях у часы Расійскай імперыі фактычна не разглядалася айчыннымі і замежнымі гісторыкамі як асобны прадмет навуковага даследавання. Між тым азначаная праблема з’яўляецца вельмі важнай для вывучэння палітычнай гісторыі Беларусі ў разглядаемы храналагічны перыяд. Дадзены артыкул накіраваны на асвятленне механізма функцыянавання органаў шляхецкага самакіравання Гродзенскай губерні, характару іх узаемаадносінаў з мясцовымі дзяржаўна-бюракратычнымі ўстановамі. Асноўнай базай крыніц пры правядзенні даследавання паслужылі архіўныя матэрыялы фонду губернатарскай канцылярыі Нацыянальнага гістарычнага архіва Рэспублікі Беларусь у Гродне (далей: НГАРБ у Гродне). Мясцовае самакіраванне на Беларусі мела даўнія і багатыя гістарычныя традыцыі. Выбарная шляхецкая дэмакратыя з’яўлялася падмуркам дзяржаўнага ладу Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Пасля інкарпарацыі беларускіх земляў у склад Расійскай імперыі царскі ўрад пачаў праводзіць палітыку уніфікацыі тут мясцовага самакіравання з цэнтральнымі расійскімі губернямі, дзе выбраныя саслоўныя ўстановы функцыянавалі пад жорсткім кантролем з боку ўрадавых структур. Аднак у канцы XVIII ст. імператар Павел I, імкнучыся дасягнуць лаяльнага стаўлення да імперскай улады шляхты былых земляў Рэчы Паспалітай, аднавіў тут многія ранейшыя традыцыі ў арганізацыі мясцовага шляхецкага самакіравання. Болей...
Галоўным зместам тома 4 “Гістарычнага Альманаха” з’яўляецца публікацыя матэрыялаў навуковатэарэтычнай канферэнцыі “Праблемы айчыннай гістарыяграфіі”, якая адбылася ў Гародні 19 21 студзеня 2001 г. У гэтым першым навуковым зборы, арганізаваным Беларускім Гістарычным Таварыствам, прынялі ўдзел 26 гісторыкаў з 41, што падалі заяўкі і былі ўключаны ў праграму канферэнцыі. Большая частка з 15 адсутных калегаў зараней паінфармавала арганізатараў пра немагчымасць прыехаць у Гародню. І толькі некалькі асобаў, чые выступы былі аб’яўлены ў праграме, адсутнічалі без папярэдніх тлумачэнняў. Найлічней былі прадстаўлены сталічныя навуковыя цэнтры: Інстытут гісторыі НАН Беларусі (Віктар Астрога, Уладзімір Калаткоў, Андрэй Кіштымаў, Аляксей Літвін, Уладзімір Навіцкі, Станіслаў Рудовіч, Марына Сакалова), БДУ (Васіль Варонін, Валянцін Голубеў, Павал Лойка, Віктар Фядосік, Пётр Шупляк). Другую па велічыні групу склалі гісторыкі з Гародні (Аляксандар Краўцэвіч, Святлана Марозава, Генадзь Семянчук, Алесь Смалянчук, Святлана СяльверставаКуль, Сяргей Токць, Вячаслаў Швед). Астатнія ўдзельнікі прадстаўлялі іншыя рэгіянальныя цэнтры: Віталь Галубовіч (Наваполацк), Валянціна Лебедзева (Гомель), Ігар Марзалюк (Магілёў), Ірына Яленская (Бярэсце). Чынны ўдзел у абмеркаванні праблемаў беларускай гістарыяграфіі прынялі сябры Беларускага Гістарычнага Таварыства ў Польшчы Славамір Іванюк, Алег Латышонак і Яўген Мірановіч (усе з Беластока). (Ад Рэдакцыі і Аргкамітэту) Болей...
"Лісты з-пад коўдры" - гэты назоў узьнік, калі рыхтаваўся ўкраінскі пераклад гэтага зборніка. Ён выйшаў раней за беларускі. Яму бракавала глябальнай "фішкі", і тады ўзьнік гэты назоў. Гэтая адсылка да Каліноўскага прамаўляе пра новую генэрацыю творцаў, якія гавораць не ад нейкага зьбіральнага "мы" (народ, нацыя, рух, адраджэнцы й да т.п.), а ад сябе саміх. Якія ня сеюць разумнага, добрага, вечнага, бо з гэтым лепш спраўляюцца сьвятары, навукоўцы, дыктары БТ... Гэта голас цалкам прыватнага чалавека, які ня вучыць жыць, бо сам ня ведае, як гэта робіцца. Вядома, кожным тэкстам аўтар спрабуе адказаць на глябальныя пытаньні, але гэты адказ слушны толькі ў пэўны момант, а абсалютных слушнасьцяў, здаецца мне, не бывае. Ліст з-пад коўдры, як мэтафара паэзіі, — гэта такі сабе ліст шчасьця, які ты атрымліваеш, перапісваеш, рассылаеш па дваццаці адрасох, і будзе табе вялікае шчасьце! Нармалёвы культуртрэгер мусіць рассылаць такія лісты шчасьця (натуральна, нікога не абцяжарваючы перапісваньнем). Цяпер кампутары, і ня трэба нічога перапісваць. Задача й прыемнасьць — ствараць і пашыраць. Ня толькі ж гербалайфу памнажацца! Можна памнажаць усё тое радаснае, крэатыўнае й на сёньня экзатычнае, што робіць чалавека чалавекам, а пасьля ўжо беларусам, інтэлектуалам, паэтам, паштаром шчасьця. (З размовы карэспандэнта газэты "Наша ніва" Сьвятлана Курс з аўтарам "Лістоў з-пад коўдры" Андрэем Хадановічам) Болей...
Тэрмін “бэрлібр” прыдумалі мае сябры Ўладзімер Арлоў і Марыйка Мартысевіч для маіх бэрлінскіх вэрлібраў. З таго часу я яшчэ пару разоў пабываў у Бэрліне дый іншых гарадох, дзе працягваў пісаць у азначаным жанры. Скончылася тым, што “бэрлібры” сталі прыдумляцца нават у Менску. Карыстаюся нагодай выразіць удзячнасьць свайму калегу па жывым дзёньніку _kum_, без дапамогі якога гэта кніжка зьявілася б значна пазьней, а таксама бэрлінскаму “Літаратурнаму Калёквіюму” й кракаўскай “Віле Дэцыюса”, безь якіх гэта наагул была б зусім іншая кніжка. Болей...
Лімэрыкі (пэданты ставяць націск на першым складзе) — паэтычны жанр, выпрабаваны гісторыяй. Паводле паданьняў, яны паходзяць з Ірляндыі, з аднайменнага места Лімэрык (ці Лімрык), жыхары якога пяялі жартаўлівыя песьні й спаборнічалі гэткім чынам у бязглузьдзіцы. Іншыя спробы вытлумачыць этымалёгію назову "лімэрыкі" не вытрымліваюць крытыкі. Першапачаткова лімэрыкі існавалі ў фальклёры, а пасьля трывала атабарыліся ў ангельскамоўным (і ня толькі) красным пісьменстве. Вялікі дзякуй Эдварду Ліру, які ў сярэдзіне XIX ст. напісаў "Кнігу бязглузьдзіц" — шэдэўр ангельскай паэзіі абсурду. Кніга складалася менавіта зь лімэрыкаў і адразу выклікала шмат перайманьняў. Гэты літаратурны гатунак дажыў і да нашага часу. Ён традыцыйна ўспрымаецца як жанр дзіцячай літаратуры. (Але ня толькі: яскравы довад — шматлікія пахабныя лімэрыкі!) Адметная рыса гэтых вершаў — спалучэньне неўтаймоўнай фантазіі й пэдантычнага захаваньня цьвёрдых фармальных канонаў (Перадмова, А. Х., фрагмэнт) Болей...
Паэзія Аксаны Спрынчан асацыятыўна-філасофская. У творчасці паэтэсы гарманічна пераплятаюцца летуценне і драматычная калізія, пачуццёвасць і інтэлектуальнасць, традыцыя і эксперымент. Болей...
![]() | Вы праглядаеце стужку сяброў Увайсьці Стварыць рахунак на LiveJournal Далей... |